Անցնել բովանդակությանը
Աշխարհ

ԵՄ-ն բացեց նոր մաքսային հնարավորություն․ ի՞նչ պետք է ստուգի հայկական արտահանողը

Արդարություն խմբագրություն

Մաքսատուրքի նվազումը դեռ չի նշանակում պատրաստ շուկա

Հոկտեմբերի 10-ին ուժի մեջ է մտել Եվրոպական միության 2026/2269 կանոնակարգը, որը որոշ ապրանքների համար նախատեսում է Հայաստանից ԵՄ ներմուծման ժամանակավոր արտոնություններ։ Փաստաթուղթը հրապարակվել է ԵՄ պաշտոնական տեղեկագրում հոկտեմբերի 9-ին և գործելու է մինչև 2028 թվականի հոկտեմբերի 11-ը։ Սա նոր հնարավորություն է արտահանողների համար, սակայն ոչ բոլոր հայկական ապրանքներն են նույն պայմաններով օգտվելու դրանից։

Կանոնակարգի առաջին հավելվածում թվարկված ապրանքների համար հանվում է արժեքից հաշվարկվող ներմուծման մաքսատուրքը։ Երկրորդ հավելվածում նշված ապրանքներն արտոնությունից օգտվում են սահմանված սակագնային քվոտաների շրջանակում։ Օրինակ՝ թարմ ծիրանի համար նշված է տարեկան 7 000 տոննա, թարմ կամ չոր խաղողի համար՝ 5 000 տոննա քվոտա։ Սրանք արտոնյալ ներմուծման վերին սահմաններ են, ոչ թե Հայաստանի արտահանման կանխատեսումներ կամ երաշխավորված վաճառքի ծավալներ։

Ի՞նչ է պահանջվում արտադրողից

Առաջին քայլը ապրանքի ճշգրիտ մաքսային դասակարգումն է։ Տնտեսվարողը պետք է իր ապրանքի CN կոդը համադրի կանոնակարգի համապատասխան հավելվածին՝ պարզելու, թե ինչ արտոնություն է գործում։ Այնուհետև անհրաժեշտ է հաստատել հայկական ծագումը։ Փաստաթուղթը նախատեսում է ծագման ապացույցների ստուգման մեխանիզմներ և որոշ դեպքերում թույլ է տալիս նաև ԵՄ REX համակարգում գրանցված հայկական արտահանողի հաշիվ-ապրանքագրային հայտարարագիրը։

Երկրորդ խնդիրը ԵՄ շուկայի մյուս պահանջներն են։ Մաքսատուրքից ազատվելը չի վերացնում ապրանքի անվտանգության, սննդամթերքի և բուսասանիտարական հսկողության, մակնշման, հետագծելիության կամ ապրանքային կոնկրետ խմբի համար կիրառվող հավաստագրման կանոնները։ Դրանք պետք է ստուգել առանձին՝ ըստ արտադրանքի և նպատակային երկրի։

Երրորդը գնորդի և մատակարարման կազմակերպումն է։ Թարմ մրգի պարագայում հատկապես կարևոր են տեսակավորումը, սառը շղթան, պահեստավորումը, տեղափոխման ժամկետը և պայմանագրային հստակ պայմանները։ Առանց այդ շղթայի նույնիսկ մաքսային արտոնությունը կարող է չվերածվել իրական վաճառքի։

Որտե՞ղ է պետական քաղաքականության խնդիրը

ՀՀ պետական մարմինները կարող են արտահանողներին հրապարակային և գործնական ուղեցույց տրամադրել՝ ըստ ապրանքախմբի ցույց տալով համապատասխան կոդերը, արտոնության չափը, քվոտայի օգտագործումը, անհրաժեշտ փաստաթղթերը և հավաստագրման ընթացակարգերը։ Առավել օգտակար կլինի արտահանման ողջ շղթան մեկ հարթակում ներկայացնելը՝ արտադրողից մինչև ԵՄ գնորդ։

Արտոնության ժամանակավոր բնույթը նաև պահանջում է արագություն։ Երկու տարվա ընթացքում առավելությունը կզգան առաջին հերթին այն տնտեսվարողները, որոնք արդեն պատրաստ են մատակարարել պահանջվող որակով և ծավալով։

Գլխավոր հարցը միայն այն չէ, թե ԵՄ-ն ինչ արտոնություն տրամադրեց։ Հարցն այն է, թե Հայաստանում քանի արտադրող ունի այն օգտագործելու համար անհրաժեշտ ապրանք, փաստաթղթեր, լոգիստիկա և գնորդ։

Աղբյուրներ

Թափանցիկություն․ Նյութը խմբագրական բացատրություն է՝ հիմնված ԵՄ հրապարակված իրավական ակտի և հայկական պաշտոնական հաղորդման վրա։ Մաքսային պահանջները ներկայացված են ընդհանուր մակարդակով, ոչ որպես անհատական իրավական խորհրդատվություն։ Գլխավոր լուսանկարը թեմատիկ պատկեր է (Dmitriy Galanov / Unsplash), ոչ տվյալ իրադարձության փաստագրական կադր։

Կիսվել նյութով

Ընտրեք հարթակը կամ բացեք ձեր սարքի համօգտագործման ցանկը։

Facebook X Telegram WhatsApp LinkedIn