Հայաստանի ջրի խնդիրը ջրի պակա՞սն է, թե՞ վատ կառավարումը

Հայաստանի ջրային անվտանգության հիմնական խնդիրը կարող է լինել ոչ այնքան ջրի պակասը, որքան առկա ջրային ռեսուրսների կառավարման արդյունավետությունը։

Այս հարցն է բարձրացնում EVN Report-ի Մարիա Տիտիզյանը «Water Mismanagement» հրապարակման մեջ՝ ուշադրություն հրավիրելով ջրային համակարգում կուտակված մի շարք խնդիրների վրա։

Հեղինակը նշում է ջրամատակարարման ցանցերում մեծ կորուստները, ոռոգման անարդյունավետ համակարգերը, չմաքրված կեղտաջրերը, ստորերկրյա ջրերի գերշահագործումը, Սևանի ջրային ռեսուրսների օգտագործումը և ոլորտի կառավարման մասնատվածությունը։

EVN Report-ի ներկայացրած տվյալներից հատկապես ուշագրավ է պնդումը, որ խմելու ջրի մինչև 70%-ը կարող է կորչել մինչև սպառողին հասնելը։

Հրապարակումն անդրադառնում է նաև կեղտաջրերի խնդրին և բերում է 10.4 մլն եվրո արժողությամբ մաքրման կայանի օրինակ, որը, ըստ հեղինակի, այդպես էլ չի շահագործվել։

Սակայն նյութի հիմնական հարցը առանձին ենթակառուցվածքների վիճակից ավելի լայն է։

Եթե ջրային ոլորտի պատասխանատվությունը բաժանված է տարբեր պետական և այլ կառույցների միջև, տվյալներն ու կանխատեսումները բավարար չեն, իսկ կորուստները շարունակում են մեծ մնալ, միայն նոր ջրամբարներ կամ այլ ենթակառուցվածքներ կառուցելը կարող է չլուծել խնդիրը։

Ինչու է սա կարևոր

Ջուրը Հայաստանի համար միայն բնապահպանական խնդիր չէ։ Այն անմիջականորեն կապված է գյուղատնտեսության, պարենային անվտանգության, էներգետիկայի, բնակավայրերի զարգացման և երկարաժամկետ ազգային անվտանգության հետ։

Հետևաբար հարցը կարելի է ձևակերպել ավելի պարզ․

Հայաստանին ավելի շատ ջո՞ւր է անհրաժեշտ, թե՞ նախ պետք է կարողանալ արդյունավետ կառավարել արդեն ունեցած ջուրը։

EVN Report-ի հրապարակումը երկրորդ տարբերակն է առաջ քաշում՝ պնդելով, որ Հայաստանի ջրային խնդիրների զգալի մասը համակարգային կառավարման հետևանք է։

Աղբյուր՝ Maria Titizian, EVN Report, «It Has to Be Said: Water Mismanagement», 8 սեպտեմբերի 2026։